قطعات اصلی سیستم برق رسانی خودرو شامل موارد زیر میباشد :
باتری
باتری منبع برق خودرو است و کار ذخیرهسازی برق را در این سیستم برعهده دارد.
ماشینها برای استارت اولیه نیاز به انرژی برق باتریها دارند. وقتی که اتومبیل روشن است، باتریها شارژ میشوند. باتریها معمولا بعد از ۲ سال نیاز به تعویض
دارند، البته گرما و لرزش بیش از حد میتواند این عمر مفید آنها را کاهش دهید. امروزه دو نوع باتری در بیشتر اتومبیلها مورد استفاده قرار میگیرد؛ «باتریهای
سرب اسیدی یا تر» و «باتریهای اتمی یا خشک». باتریها از نظر توان الکتریکی نیز انواع مختلفی دارند، اما معمولا در اتومبیلهای سواری از نوع ۱۲ ولت و ۶۰
آمپر آنها استفاده میشود.
دینام
دینام تولیدکننده برق در اتومبیل است و در حقیقت انرژی مکانیکی را به الکتریکی تبدیل میکند تا باتری همیشه پر باقی بماند
موتور اتومبیل با کمک سوخت میتواند انرژی مکانیکی تولید کند. قطعهای که میتواند این انرژی را مثل یک ژنراتور تبدیل به انرژی الکتریکی کند دینام نام دارد. البته
نام این قطعه در اتومبیلهای جدید «آلترناتور» است. در حقیقت این قطعه انرژی میکانیکی موتور را به کمک یک تسمه به نام تسمه دینام دریافت و برق مورد نیاز
بخشهای مختلف اتومبیل را تأمین میکند. معمولا دینامها یا همان آلترناتورها برق ۱۲ ولت تولید میکنند
باتری هم در زمان روشن بودن اتومبیل توسط همین قطعه شارژ میشود
یکی از قطعات دینام که باید هر چند وقت یکبار مورد بازدید قرار گیرد همان تسمهای است که واسطه میان موتور و دینام است
کوئل
وظیفه تقویت کردن برق باتری را برای استفاده شمع و ایجاد جرقه برعهده دارد.
برق موجود در باتری و همچنین برق تولید شده در دینام یا آلترناتور ۱۲ ولت است. این ولتاژ توانایی ایجاد جرقه توسط شمعها را ندارد. در واقع شمع برای ایجاد جرقه
نیاز به برق ۷۰۰۰ ولت دارد. اینجاست که نقشآفرینی کوئل در سیستم برقرسانی اتومبیل شروع میشود.
کوئل یک ترانسفورماتور فشار قوی است که برق باتری و دینام را تقویت میکند و به شمع میرساند. به شکل ساده، کوئل از دو سیمپیچ اولیه و ثانویه تشکیل شده است
که بر اساس قانون القای الکترومغناطیس در فیزیک عمل میکنند.
ریپ زدن موتور و افزایش مصرف سوخت اتومبیل را هم میتوان جزو نشانههای خراب بودن کوئل به حساب آورد.
دلکو
جریان برق ایجاد شده در کوئل را میان شمعهای اتومبیل توزیع میکند و وظیفه قطع و وصل جریان را برعهده دارد.
اتومبیلها با توجه به تعداد سیلندر پیشرانه خود دارای شمع هستند. یعنی یک موتور چهار سیلندر، ۴ شمع هم برای ایجاد جرقه و احتراق در موتور دارد. قطعهای که برق ولتاژ بالای تولید شده در کوئل را بین شمعها تقسیم میکند دلکو نام دارد. در ضمن قطع و وصل جریان کوئل هم وظیفه دیگر دلکو در سیستم برقرسانی است.
همانطور که میدانید احتراق به ترتیب در سیلندرها اتفاق میافتد و به همین دلیل جرقه هم در شمعها به ترتیب در زمان مناسب زده میشود. تقسیم برق توسط دلکو بین شمعها باعث ایجاد این ترتیب میشود. در سیستمهای برقرسانی جدید و مدرن، قطعه دلکو حذف شده و با کوئل ترکیب شده است.
شمع ها
ایجاد جرقه در پیشرانه اتومبیل برای ایجاد احتراق توسط شمع انجام میشود
این قطعه ولتاژ خروجی از کوئل را تحویل میگیرد و با ایجاد جرقه و احتراق در موتور، پیستونها را در سیلندر به حرکت در میآورد.
هر ۸ تا ۱۰ هزار کیلومتر، شمعها را تمیز و هر ۱۶ تا ۲۰ هزار کیلومتر هم آنها را تعویض کنید
شمعها انواع مختلفی هم دارند که از جمله مهمترین آنها میتوان به شمع گرم، شمع سرد، شمع نیکلی، شمع ایریدیومی، شمع پلاتینیومی و شمعهای چند الکترودی
اشاره کرد.
وایرشمع ها
همان سیمهای عایقداری هستند که برق را به شمعها میرسانند
جریان برق تولیدی دینام و باتری از بعد کوئل، ولتاژ بسیار بالایی دارند. خب انتقال این برق ولتاژ بالا از کوئل به دلکو و از دلکو به شمعها نیاز به سیمهای ولتاژ بالای ویژه دارند که به آنها اصطلاحا «وایر شمع» گفته میشود. هر چقدر این وایرها که دارای عایق پلاستیکی هستند کیفیت بهتری داشته باشند جریان برق ولتاژ بالا را با کمترین تلفات انرژی و در سریعترین زمان ممکن به شمعها میرسانند. یکی از قطعاتی که مکانیکها به بازدید دورهای آن تأکید دارند همین وایر شمع است. تنها مورد خرابی وایر شمعها، صدمه دیدن لایه عایق آنهاست. اگر این وایر شمعها خراب باشد باعث عملکرد بد پیشرانه اتومبیل و همچنین افزایش مصرف سوخت میشوند. اگر همزمان با خرابی این وایرها، سیستم سوخترسانی اتومبیل هم نشتی داشته باشد میتواند باعث ایجاد آتشسوزی در اتومبیل شود.
یکی دیگر از اتفاقات رایج در مورد وایر شمعها، شل شدن آنها در محل اتصال به شمع یا کوئل است. در این صورت اصلا خودرو استارت نمیخورد، چون احتراقی در موتور صورت نمیگیرد. بد نیست بدانید در سیستمهای جدید برقرسانی اتومبیلها، کوئل به طور مستقیم به شمع وصل میشود و این وایر شمعها حذف شدهاند.
