شمع خودرو یکی از قطعات کوچک اما بسیار حیاتی در سیستم احتراق موتور است. هر بار که راننده استارت میزند، شمعها با ایجاد جرقه دقیق و قوی، ترکیب سوخت و هوا را در سیلندر منفجر میکنند تا انرژی لازم برای حرکت خودرو تولید شود.
مهمترین علائم خرابی شمع خودرو
۱. ریپ زدن موتور
یکی از اولین و شایعترین علائم خرابی شمع، ریپ زدن خودرو هنگام گاز دادن یا در زمان حرکت است. در این حالت، احتراق در یک یا چند سیلندر بهدرستی انجام نمیشود و باعث میشود موتور نامنظم کار کند.
۲. استارت سخت یا روشن نشدن خودرو
وقتی شمعها فرسوده یا کثیف باشند، جرقه کافی برای روشن کردن موتور تولید نمیکنند. در نتیجه، خودرو بهسختی روشن میشود یا حتی استارت نمیخورد.
۳. کاهش شتاب خودرو
خرابی شمع باعث احتراق ناقص سوخت شده و توان خروجی موتور را کاهش میدهد. این مشکل بهویژه در زمان سبقت یا رانندگی در سربالایی کاملاً محسوس است.
۴. افزایش مصرف سوخت
در اثر احتراق ناقص، بخشی از سوخت نسوخته باقی میماند و موتور برای حفظ قدرت خود، سوخت بیشتری مصرف میکند. بنابراین، خرابی شمع میتواند یکی از دلایل افزایش مصرف بنزین باشد.
۵. لرزش و صدای غیرعادی موتور
اگر موتور در حالت درجا کار کند و احساس لرزش یا صدایی شبیه تقتق داشته باشد، احتمال خرابی یا کثیفی یکی از شمعها زیاد است.
۶. روشن شدن چراغ چک موتور
در بسیاری از خودروهای جدید، سیستم ECU در صورت تشخیص ایراد در احتراق یا عملکرد شمعها، چراغ چک را روشن میکند. در این حالت، بهتر است خودرو را با دستگاه دیاگ بررسی کنید تا مشکل دقیق مشخص شود.
زمان مناسب تعویض شمع خودرو
عمر مفید شمعها بسته به نوعشان متفاوت است:
شمعهای معمولی : حدود ۳۰ هزار کیلومتر
شمعهای پلاتینیومی : بین ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر
شمعهای ایریدیومی : تا ۱۰۰ هزار کیلومتر
شمعهای سوزنی
این شمعها به دلیل ساختار الکترود مثبتشان، جرقهزنی را دقیق و قوی انجام میدهند و شعله انفجار حاصل از جرقهزنی آنها بزرگتراست در نتیجه به کمک آنها احتراق به صورت کامل در سیلندر انجام میشود. مزیت این خصوصیت آنها کاهش مصرف سوخت، افزایش شتاب، کاهش صدا و لرزش و در نهایت عملکرد بهتر موتور و پایین آمدن استهلاک قطعات آن است. این شمعها خود از نظر متریال الکترود به دو دسته تقسیم میشوند.
شمعهای پلاتینیوم
آلیاژ الکترود مثبت این شمعها از پلاتینیوم است که مقاومت حرارتی بالایی دارد. این آلیاژ کمک میکند تا در دما و دور موتور بالا، افت ولتاژ و در نتیجه کاهش کیفیت جرقه رخ ندهد و احتراق در دورهای بالا نیز کامل صورت گیرد. این شمعها از عمر مفید بیشتری نیز برخوردارند.
شمعهای ایریدیوم
در این شمعها که بهترین نوع شمع موجود در بازار هستند آلیاژ الکترود مثبت ایریدیوم و الکترود منفی پلاتین است. این دو در کنار هم بهترین و دقیقترین جرقهزنی را به همراه دارند. مقاومت حرارتی ایریدیوم نیز بالاترین مقاومت در بین شمعها است. نتیجه اینکه کاملترین احتراق با شمع سوزنی ایریدیوم تامین میشود. این شمع همچنین طول عمر بیشتری نسبت به سایر شمعها دارد.
شمع چرب نشانهی ورود روغن به سیلندر و روغنسوزی موتور است.