شاخصهای اقتصادی ابزارهایی هستند که برای سنجش عملکرد اقتصاد یک کشور به کار میروند. این شاخصها اطلاعات مفیدی در مورد مواردی مانند رشد اقتصادی، نرخ بیکاری، تورم و سطح قیمتها ارائه میدهند.
این شاخصها میتوانند به پیشبینی شرایط اقتصادی آینده کمک کنند و اهمیت زیادی برای سرمایهگذاران، کسبوکارها و دولتها دارند. شاخص های اقتصادی به طور دورهای توسط سازمانهای دولتی یا سازمانهای خصوصی منتشر میشوند.
انتشار این شاخصها معمولاً تأثیر قابلتوجهی بر بازارهای مالی، اشتغال و بازارهای بینالمللی دارد. گاهی این گزارشها میتوانند نشانگر تغییرات شرایط اقتصادی برای سرمایهگذاران باشند. برخی از مهمترین شاخص های اقتصادی به صورت زیر تقسیمبندی میشوند:
شاخصهای کلان اقتصادی به مجموعهای از اعداد و نسبتها گفته میشود که وضعیت کلی اقتصاد یک کشور را نشان میدهند. این شاخصها به دولتها، کسب و کارها و افراد کمک میکنند تا تصمیمات آگاهانهتر در مورد اقتصاد بگیرند.
تولید ناخالص داخلی (GDP) معیاری شناختهشده برای سنجش عملکرد اقتصاد یک کشور است. این شاخص ارزش کل بازار تمام محصولات و خدمات نهایی تولید شده در یک کشور در یک سال معین را محاسبه میکند. به عبارت دیگر، GDP نشان میدهد که در یک سال مشخص، یک کشور چه میزان کالا و خدمات تولید و به فروش رسانده است. این شاخص به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی در نظر گرفته میشود.
نکته مهم در مورد این شاخص، این است که به عنوان یک متغیر گذشتهنگر شناخته میشود. به عبارت دیگر، GDP میتواند یک روند اقتصادی را در گذشته تایید کند اما نمیتواند آن را در آینده پیشبینی کند. با این حال، تولید ناخالص داخلی، ابزار مفیدی برای ارزیابی عملکرد اقتصاد یک کشور در طول زمان است. همچنین این شاخص میتواند به عنوان یک شاخص برای پیشبینی رشد اقتصادی در آینده مورد استفاده قرار گیرد.
نرخ بیکاری درصدی از نیروی کار یک جامعه است که شغل ندارند. به عبارت دیگر، نرخ بیکاری نشان میدهد که چه تعداد از افراد در سن کار حاضر به کار هستند، اما شغلی برای انجام دادن پیدا نمیکنند.
نرخ تورم به معنای افزایش سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات در یک دوره زمانی معین است. به عبارت دیگر، نرخ تورم نشان میدهد که قیمتها در یک دوره زمانی مشخص (مثلا یک سال) چقدر افزایش یافتهاند.
شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) معیاری برای اندازهگیری تغییر در میانگین قیمت کالا و خدمات مصرفی یک خانوار متوسط در یک دوره زمانی مشخص (معمولاً یک سال) است. به عبارت دیگر، CPI نشان میدهد که قدرت خرید پول در طول زمان چگونه تغییر کرده است.
برای محاسبه CPI، قیمت یک سبد از کالاها و خدمات که به طور معمول توسط خانوارها خریداری میشوند، در دو دوره زمانی مختلف با هم مقایسه میشود. این سبد شامل اقلام مختلفی مانند مواد غذایی، مسکن، پوشاک، حمل و نقل، مراقبتهای بهداشتی و تفریح و سرگرمی است.